Umman ne kuruyor
Ulaştırma, Haberleşme ve Bilgi Teknolojileri Bakanlığı'nın (MTCIT) 2026-2030 dijital ekonomi yol haritası dört şey içeriyor: ulusal bir yapay zekâ platformu, 11 valiliğin tamamında dijital dönüşüm merkezleri, egemen bulut altyapısı ve genişletilmiş siber güvenlik kapasitesi.
Ulusal yapay zekâ platformunun tarif edilen amacı özellikle dikkat çekici: devlet karar desteği, özetleme ve Arapça içerik üretimi.
Ulusal programın üç sütunundan ikincisi doğrudan şu: kamu-özel ortaklıkları ve Ar-Ge yoluyla yapay zekâ teknolojilerinin yerelleştirilmesi. Program ayrıca yerli bir dil modeli ("Oman GPT"), Ulusal Yapay Zekâ Araştırma Merkezi ve Ulusal Açık Veri Platformu içeriyor.
Hedef açık: dijital ekonominin GSYH içindeki payını 2021'deki %2'den 2040'ta %10'a çıkarmak.
Yapay Zekâ Özel Bölgesi
50/2026 sayılı Kraliyet Kararnamesi ile Muskat Valiliği'nde bir Yapay Zekâ Özel Bölgesi kuruldu. Seeb'de, Sivil Havacılık Otoritesi binasının yanında yaklaşık 104.000 metrekare alan ayrıldı.
Bölge, Özel Ekonomik Bölgeler ve Serbest Bölgeler Kanunu kapsamında işliyor; yerli ve uluslararası yatırımcıyı çekmek için teşvik, muafiyet ve kolaylıklar sunuyor. Hedeflenen alanlar arasında yarı iletken, robotik ve yapay zekâ var; yapay zekâ geliştiricileri, teknoloji firmaları, araştırma kurumları ve dijital altyapı sağlayıcıları açıkça davet ediliyor.
Bölgeyi Özel Ekonomik Bölgeler ve Serbest Bölgeler Kamu Otoritesi (OPAZ), MTCIT ile eşgüdüm içinde yönetiyor. Program On Birinci Beş Yıllık Kalkınma Planı (2026-2030) ve Umman Vizyon 2040 ile hizalı.
Umman'da veri ve uyum çerçevesi
Umman'ın kişisel veri koruma yönetmeliği 5 Şubat 2026 itibarıyla tam yürürlükte. Umman vatandaşlarının verisini işleyen her kuruluşun veri koruma sorumlusu ataması ve belgelenmiş rıza zinciri tutması gerekiyor.
Körfez genelinde veri yerleşimi bir tercih değil kırmızı çizgi; hassas verinin ülke içinde kalması esas.
Bu iki şart bizim çalışma biçimimizle çakışmıyor, örtüşüyor: kurulum kurumun kendi sunucusunda veya kendi bulut alanında yapılır, gerektiğinde internete hiç çıkmayan kapalı ağ kurulumu yapılır ve topoloji yazılı olarak beyan edilir.
Umman'da resmî yol — ve bizim bugünkü durumumuz
Umman'da Tender Board'a bağlı devlet ihaleleri yalnızca Esnad elektronik ihale platformu üzerinden yayınlanıyor ve yönetiliyor. Uluslararası firmalar katılabiliyor; sözleşme kazanılması hâlinde Tender Board nezdindeki kayıt işlemlerinin bir ay içinde tamamlanması gerekiyor. Kayıt kategorileri arasında danışmanlık firmaları ve eğitim kurumları da var.
Umman ayrıca ekonomi genelinde bir İçerde Yaratılan Değer (ICV) politikası yürütüyor: devlet harcaması Umman şirketlerine, Umman çalışanlarına ve Umman'da üretilen mallara yönlendiriliyor.
Bugünkü durumumuz açık ve yazılıdır: Hendez'in şu an Umman'da tüzel varlığı yoktur. Yapay Zekâ Özel Bölgesi üzerinden varlık kurmayı ve Ummanlı bir yerel ortakla konsorsiyum yapısında çalışmayı değerlendiriyoruz. Bunu ima yoluyla değil açıkça söylüyoruz — çünkü ICV programı bu bilgiyi zaten doğruluyor ve olmayan bir yerel kapasiteyi ima etmek ihalede diskalifiye sebebidir.
Buna karşılık bugün yapabildiklerimiz de yazılıdır: kurulum Umman içinde yapılır, veri Umman'da kalır, teknik doküman ve eğitim Arapça teslim edilir, ve sistem haftalık bilgi aktarımıyla kurumun kendi ekibine devredilir.
Umman'ın programı ile bizim taahhüdümüz
| Umman'ın hedefi | Bunun tedarikçiden istediği | Hendez taahhüdü |
|---|---|---|
| Egemen bulut altyapısı | Verinin ülke içinde kalması | Kurulum topolojisi yazılı beyan; kapalı ağ mümkün |
| Yapay zekâ teknolojilerinin yerelleştirilmesi | Bilginin kuruma geçmesi | Haftalık bilgi aktarımı; kod incelemesi kurum personeliyle |
| Arapça içerik üretimi ve karar desteği | Arapça çalışabilen ekip | Şartname, doküman ve eğitim Arapça; aynı ekip |
| Kişisel veri yönetmeliğine uyum | Veri yönetişimi kaydı | Veri yönetişimi ve insan gözetimi kaydı teslim kapsamında |
| Uzun ömürlü kamu sistemi | Tedarikçiye bağımlı kalmamak | Model bağımsız mimari + 30 günde çıkış garantisi |